وبسایت فرهنگی مذهبی ابن تیهان

اللهم عجل لولیک الفرج والعافیةوالنصر:آمین

وبسایت فرهنگی مذهبی ابن تیهان

اللهم عجل لولیک الفرج والعافیةوالنصر:آمین

تعجیل امر فرج مولا امام عصر(عج) صلوات

پیوندهای روزانه


چه کسی مقدار آیات یک سوره و نام سوره ها را معین کرده است؟ 


 

چه کسی مقدار آیات یک سوره و نام سوره ها را معین کرده است؟ و به چه دلیلی این اسامی را معین کرده است؟

الف: تعیین مقدار آیات
تعیین مقدار آیات یک سوره توسط شخص نبی اکرم ـ صلی الله علیه و اله ـ صورت گرفته است یا به عبارتی امری توقیفی بوده و رأی و نظر صحابه در آن دخالت نداشته است.[1]


طبق روایات وارده جبرئیل هرگاه فرود می آمد و آیاتی به همراه داشت موضع و جایگاه هر آیه ای را در سوره تعیین می کرد و آن‌گاه رسول خدا ـ صلی الله علیه و اله ـ آن را بر یارانش قرائت می کرد و به نویسندگان وحی فرمان می داد که آن را در جای خود بنگارند.[2]


عثمان بن ابی العاص گوید: ما نزد رسول خدا ـ صلی الله علیه و اله ـ بودیم و دیدیم که دیدگان خود را بالا برده و سپس آن را در نقطه ای متمرکز کرد و پس از آن فرمود: جبرائیل هم اکنون بر من فرود آمد و گفت آیة:« إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإحْسَانِ وَإِیتَاءِ ذِی الْقُرْبَى وَیَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْکَرِ وَالْبَغْیِ یَعِظُکُمْ لَعَلَّکُمْ تَذَکَّرُونَ[3]؛ خداوند به عدل و احسان و بخشش به نزدیکان فرمان مى‏دهد؛ و از فحشا و منکر و ستم‏، نهى مى‏کند؛ خداوند به شما اندرز مى‏دهد، شاید متذکّر شوید!» را در این جایگاه از سوره قرار دهم.[4] و مواردی دیگر از این احادیث و روایات وجود دارد که گویای مطالب فوق است.


در مورد سوره ها نیز تمام سوره ها جز سورة توبه با « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ» شروع و با « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ» سورة بعدی تمام می شد.

 

ب: تعیین نام سوره ها
هر سوره ای در قرآن کریم، همزمان با حیات رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ دارای نام و عنوان یا نام ها و عناوینی بوده است که از طریق وحی معین و مشخص گردید و به اصطلاح اسامی سوره ها نیز امری توقیفی و با صلاح دید شخص پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ  و به فرمان خدا نام گذاری شده است.[5] و پس از وفات پیغمبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ در طی مرور زمان هر سوره و حتی بسیاری از آیات به خاطر خصوصیات و مزایا و یا اشتمال آن ها بر مسائل و موضوعات خاصی دارای عناوین و اسامی دیگر نیز گردید؛ که از جانب علماء به آن سور و آیات داده شد. مثلاً در فقه و اصول اسلامی بسیاری از آیات  دارای اسامی وعنوان های خاصی شدند که به عنوان نمونه می توان به چند مورد اشاره کرد:


آیة تطهیر، آیة نفی سبیل ، آیة نبأ و رکون و … .[6]


ج: علل «نام» و تعیین محدوده سوره ها
1ـ اعجاز قرآن: خداوند متعال  با مشخص کردن جایگاه آیات و سور آن و هم چنین بخش بخش کردن آن ها توسط رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ در مقابل معاندین قرآن ، از آن ها تقاضای آوردن سوره و یا سوره هایی مثل قرآن می نماید.


2 ـ آسان کردن کار بر مردم و تشویق آنان بر یاد گرفتن و آموختن و حفظ کردن قرآن:  زیرا اگر قرآن کریم یک متن به هم پیوسته بود حفظ و فهمش دشوار می گشت و کار مشکل بود اما با مشخص شدن آیات و سوره ها و بخش بخش شدن،راحت تر می توان آن را حفظ کرد.


3 ـ دلالت هر آیه و سوره ای بر موضوعات خاص : هر آیه و سوره ای بر موضوع سخن و محور کلام دلالت می کند، چون در هر آیه و سوره ای موضوع روشن است.


4 ـ شادمانی قاری قرآن با پایان دادن سوره ای : چون قاری و خواننده  سوره ای ، سوره  یا بابی از کتاب را به پایان برده و دیگری را آغاز کند شادمان‌تر و خرسندتر می گردد و بر تحصیل بقیة آن بیش‌تر برانگیخته می شود[7] و دوست دارد که بیش‌تر بخواند و استفاده کند. بدین جهت قرآن به اجزایی تقسیم شده است.

پی نوشت ها:
[1]. معرفت، محمد هادی، علوم قرآن، قم، انتشارات مؤسسة فرهنگی انتشاراتی التمهید، 1378 ش، ص 111 ؛ رامیار، محمود، تاریخ قرآن، تهران، انتشارات امیرکبیر، 1379 ش، ص 581.
[2]. ر.ک: رامیار، محمود، تاریخ قرآن، ص 574.
[3]. نحل/ 90.
[4].  حجّتی، محمد باقر، تاریخ قرآن، تهران، انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1376 ش، ص 68.
[5]. ر.ک: معرفت، محمد هادی، علوم قرآن، ص 112.
[6]. ر.ک: حجتی، سید محمد باقر، علوم قرآن، ص 98.
[7]. ر.ک: رامیار، محمود، تاریخ قرآن، ص 580.

 

منبع: andisheqom.com


موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۶/۰۵/۰۸
آرمین حسینی

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
تجدید کد امنیتی